مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

854

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1176 ] فصل [ سوم ] : در جرب مثانه « 1 » سبب او ، همان است كه در جرب گرده گفته شد . و علامت او ، سوزش و بدبويى بول است و رسوب همچون سبوس و وجع شديد و خارش در مثانه بودن و بدن لاغر شدن . و گاه باشد كه رطوبات مدّيّه يا صديديّه پيوسته سيلان كند بر سبيل تقاطر بول . و گاه باشد كه خون در بول آيد و اين ، آنجاست كه بثور قبل از پختن شكافته شوند يا بثور مع التأكّل پيدا آيند . علاج : در اصلاح و تعديل كوشند و لعاب بهدانه و اسبغول همراه نشاسته و صمغ و كتيرا نوشيدن و ماء الشعير و شير و روغن بادام و امراق چرب خوردن سود دارد . و لعاب بهدانه و شير زنان و روغن بادام در قضيب چكانيدن ، مفيد است . و اگر از اين حقنه كنند مثانه را بهتر باشد . و طريقهء حقنهء مثانه [ را ] عاملان اين كار مىدانند : محقنه كه با اين كار مخصوص است در قضيب درآورده حقنه مىكنند . و فصد باسليق و حجامت قطن و اسهال و قىء به حسب حاجت توان كرد ؛ امّا بدانند كه فصد باسليق و اسهال در اينجا چندان سود ندهد ؛ بخلاف جرب كليه كه در وى به غايت مؤثراند ؛ پس صواب آن است كه تا كار از اصلاح و تعديل گشايد تنقيه نكنند . و اين همه برحسب حال موقوف است . و بهترين غذا ، پايچه و نخوداب چرب و هريسه مرغ و تخم‌مرغ نيمرشت و شيربرنج با شكر و كشك گندم و روغن بادام است .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Vesical pustules desquamation of the biadder .